Direct antwoord: first responders worden bij een vermoedelijke circulatiestilstand ingezet om vóór aankomst van de ambulance basale reanimatie te starten en zo nodig een AED te halen en toe te passen. In Nederland gaat het onder meer om burgerhulpverleners en medewerkers van politie en brandweer.
Wat doen first responders?
De meldkamer kan first responders tegelijk met de professionele hulpdiensten oproepen. Hun inzet verkort volgens de NRR de tijd tot de start van reanimatie en tot de eerste schok. Directe basale reanimatie en snellere defibrillatie leiden volgens de richtlijn tot meer overlevenden.
Burgerhulpverleners in de directe omgeving kunnen via HartslagNu worden gealarmeerd om meteen met basale reanimatie te beginnen of eerst een AED op te halen. Ook politie en brandweer worden als first responders ingezet.
Welke rol heeft de AED?
Binnen de Nederlandse reanimatieketen is vooral de vroege beschikbaarheid van een AED belangrijk. De NRR noemt zo vroeg mogelijk aansluiten van een AED naast snelle basale reanimatie een cruciale factor voor overleving.
Lees meer over de onderzoeksgegevens achter het belang van snelle defibrillatie.
Welke Nederlandse cijfers noemt NRR 2025?
De volgende aantallen en percentages zijn historische cijfers die de NRR in de richtlijnen van 2025 aanhaalt. Ze moeten niet worden gelezen als actuele aantallen voor 2026.
- Eind 2023 stonden 236.715 burgerhulpverleners en 26.892 actieve AED’s geregistreerd bij HartslagNu.
- Burgerhulpverleners waren in de aangehaalde gegevens gemiddeld 2,5 minuut eerder ter plaatse dan de ambulance.
- In circa 85% van de gevallen werd vóór aankomst van de ambulance al gereanimeerd.
- In 60–65% van de gevallen werd vóór aankomst van de ambulance een AED aangesloten.
De NRR schrijft het hoge Nederlandse percentage AED-gebruik deels toe aan lokaal aanwezige AED’s en vooral aan de inzet van first responders.
First responders als vroege schakel
First responders verbinden alarmering met de eerste basale reanimatie en defibrillatie. Daarna bouwt de ambulancezorg voort op deze vroege handelingen met specialistische reanimatie. Zo maken first responders en AED’s deel uit van de bredere keten van overleving.
Bronlocaties in NRR 2025
Hoofdstuk 1, Epidemiologie van reanimatie in Nederland, p. 16–17; hoofdstuk 3, Meldkamerinstructie bij reanimatie, p. 37–39; hoofdstuk 4, p. 54.
Bron en inhoudelijke basis
Dit artikel is gebaseerd op de Richtlijnen Reanimatie in Nederland 2025 van de Nederlandse Reanimatie Raad (NRR). De inhoud is in eigen woorden samengevat voor zorgprofessionals en vervangt de officiële richtlijn of een opleiding niet.
Bron gecontroleerd op: 17 augustus 2026.
Reanimatiekennis toepassen in de praktijk
Bekijk het aanbod van QT Time voor zorgprofessionals die hun kennis en vaardigheden rond reanimatie willen verdiepen.